حذف کاغذ و صرفه‌جویی در منابع با استفاده از پروژه کهربا

در دنیای امروز، با گسترش فناوری و نیاز به بهینه‌سازی مصرف منابع، حذف کاغذ به یکی از اهداف اصلی بسیاری از سازمان‌ها و نهادهای دولتی تبدیل شده است. پروژه "کهربا" که توسط بانک مرکزی ایران راه‌اندازی شده، به عنوان یک ابتکار نوین در راستای تسریع، تسهیل و ایمنی بیشتر در ارائه خدمات بانکی، در راستای این هدف هم نیز قرار دارد. در این مقاله، از سری مقالات تعاریف مزایای کهربا، به بررسی اهمیت تسهیل حذف کاغذ در ارائه این خدمت، مزایای آن، چالش‌های موجود و تأثیر پروژه کهربا بر صرفه‌جویی در منابع و محیط زیست می‌پردازیم.

  اهمیت حذف کاغذ 

حذف کاغذ دارای مزایای زیادی است که می‌تواند به بهبود وضعیت اقتصادی و محیط زیست کمک کند. برخی از این مزایا عبارتند از:

کاهش هزینه‌ها: استفاده از کاغذ و هزینه‌های مرتبط با چاپ، پست، و ذخیره‌سازی می‌تواند به طور قابل توجهی کاهش یابد.

حفاظت از محیط زیست: تولید هر تن کاغذ نیاز به قطع درختان و مصرف آب دارد. با کاهش مصرف کاغذ، می‌توان از تخریب محیط زیست جلوگیری کرد.

افزایش کارآیی: دیجیتال‌سازی فرآیندها و حذف کاغذ می‌تواند زمان پردازش درخواست‌ها و تبادلات را به طور چشمگیری کاهش دهد.

  پروژه کهربا 

پروژه کهربا، به عنوان یک سامانه‌ی نوین در بانک مرکزی ایران، به هدف ایجاد بانکداری دیجیتال، در نظر گرفته شده است. این پروژه شامل خدمات متنوعی است که به کاربران امکان می‌دهد از طریق بستر nfc، به مدیریت مالی و انجام تراکنش‌ها بپردازند.

مدل کار کهربا به گونه‌ای طراحی شده که می‌توان خیلی راحت‌تر با حذف مستندات کاغذی، تمام اطلاعات به صورت دیجیتالی ثبت و تراکنش را صورت داد. این اقدام نه تنها موجب افزایش سرعت و دقت در خدمات‌رسانی می‌شود، بلکه به کاربران این امکان را می‌دهد تا به راحتی به سوابق و اطلاعات مالی خود دسترسی داشته باشند. از طرفی برای تایید و اطمینان از رقم برداشت شده توسط پذیرنده، نیاز به گرفتن رسید و مشاهده مبلغ درج شده بر روی آن نیست.

        چرا کاغذ زباله نیست؟       

  مزایای پروژه کهربا در حذف کاغذ 

مهمترین موضوع دریافت رسید در زمان تراکنش، بررسی صحت اعداد و داشتن مدرک جهت پیگیری رقم خرید است، اگر ما در بستر و فضایی درگر به این موضوع دسترسی داشته باشیم، عملا نیاز به داشتن رسید اهمیت خود را از دست می‌دهد. پروژه کهربا به عنوان یک منبع که هم می‌توان با آن تراکنش را صورت داد، آنهم به شکلی که توسط خود خریدار بررسی و تایید شود، همچنین امکان بررسی تراکنش‌ها را به صاحبان حساب، به راحتی  می‌دهد، توسط بانک مرکزی ایران معرفی شد و می‌توان به عنوان یک طرح در جهت حذف کاغذ و دیجیتال‌سازی خدمات مالی آن را در نظر گرفته که چندین مزیت برجسته دارد:

← کاهش مصرف کاغذ: با دیجیتال‌سازی سوابق، مکاتبات و خدمات، نیاز به چاپ و استفاده از کاغذ به شدت کاهش می‌یابد. چرا که دیگر نیازی به داشتن رسید به عنوان یک سند قابل رویت نیست. این عمل به معنای جلوگیری از قطع درختان و صرفه‌جویی در منابع طبیعی است.

← تسهیل دسترسی: کاربران می‌توانند بدون نگرانی از فیزیک مستندات، به اطلاعات مالی و بانکی خود در هر زمان و مکانی دسترسی داشته باشند. این ویژگی نه تنها به راحتی کاربران اضافه می‌کند، بلکه به صرفه‌جویی در زمان نیز منجر می‌شود.

← افزایش امنیت اطلاعات: اطلاعات دیجیتالی می‌توانند با استفاده از تکنیک‌های امنیتی پیشرفته‌تر از جمله رمزنگاری، به صورت ایمن‌تر از اطلاعات کاغذی حفظ شوند. این باعث کاهش ریسک‌های مرتبط با گم شدن یا سرقت اطلاعات می‌شود.

← تسریع در ارائه خدمات: با دیجیتال‌سازی فرآیندها، زمان نیاز برای پردازش درخواست‌ها و ترا کنش‌ها به حداقل می‌رسد. این امر باعث بهبود تجربه کاربری و افزایش رضایت مشتریان می‌شود.

← مدیریت بهتر منابع: با کاهش نیاز به کاغذ، هزینه‌های مرتبط با چاپ، انبارداری و توزیع نیز در کشور کم می‌شود و سازمان‌ها می‌توانند منابع مالی خود را به نواحی مهم‌تر اختصاص دهند.

← رعایت بهداشت فردی: استفاده از این شکل پرداخت به دلیل عدم نیاز به ارائه کارت یا لمس دستگاه پوز برای وارد کردن رمز کارت بانکی، در جلوگیری از انتقال بیماریها بسیار حائز اهمیت است؛ چرا که یکی از راه‌های انتقال ویروس لمس محیط آلوده است. در همین راستا می‌توان توجه ویژه‌ای در بیمارستان، مراکز بهداشتی و درمانی به این نوع تراکنش برای پرداخت وجه داشت.

  چالش‌های پیش‌رو 

با توجه به مزایای بی‌شمار پروژه کهربا در راستای حذف کاغذ، چالش‌هایی نیز در این مسیر وجود دارد که باید به آن‌ها توجه کرد:

← سرعت پایین در فرهنگ‌سازی و آموزش: تغییر عادت‌ها و الگوهای کاری بسیاری از افراد و سازمان‌ها به سمت دیجیتال‌سازی ممکن است با مقاومت‌هایی روبرو شده و همین امر سرعت همه‌گیری را پایین آورد. ایجاد آگاهی و آموزش در خصوص فواید این تغییر ضروری است.

← زیرساخت‌های فناوری: برای پیاده‌سازی موفق پروژه کهربا، نیاز به زیرساخت‌های فناوری اطلاعات مناسب، از جمله سرورهای قدرتمند و بسترهای اینترنتی پایدار وجود دارد. لازم به ذکر است شرکت تجارت الکترونیک پارسیان در حال حاضر، از این پروژه برروی دستگاه‌های کارتخوان خود پشتیبانی می‌کند. لذا تنها با ورود به سوپر اپلیکشن تاپ در قسمت مخصوص تراکنش کهربایی و نزدیک کردن آن به دستگاه‌ کارتخوان، می‌توان به راحتی و به سرعت تراکنش را صورت داد.

← ملاحظات امنیتی: با دیجیتال‌سازی اطلاعات، نیاز به توجه بیشتری به امنیت سایبری و حفاظت از داده‌ها وجود دارد. این نگرانی‌ها ممکن است برخی از افراد را از استفاده از خدمات دیجیتال منصرف کند.

← قوانین و مقررات: ایجاد و اجرای قوانین مناسب برای حمایت از حقوق کاربران در عصر دیجیتال، از جمله مسائلی است که باید به آن‌ها توجه شود.

  تأثیر بر محیط زیست 

تأثیر حذف کاغذ بر محیط زیست غیرقابل انکار است. کاهش مصرف کاغذ به معنای کاهش قطع درختان و هزینه‌های نگهداری منابع طبیعی است. هر ساله، میلیون‌ها درخت برای تولید کاغذ قطع می‌شود و این امر در نهایت به تخریب اکوسیستم‌ها و کاهش تنوع زیستی منجر می‌شود. بنابراین، پروژه کهربا با توجه به اهداف خود در حذف کاغذ و دیجیتال‌سازی خدمات بانکی، می‌تواند به حفظ محیط زیست و منابع طبیعی کمک کند.

  آینده پروژه کهربا و تأثیرگذاری 

با توجه به روند جهانی در راستای دیجیتال‌سازی، انتظار می‌رود که پروژه کهربا نه تنها به کاهش مصرف کاغذ کمک کند، بلکه در ایجاد یک اکوسیستم مالی پایدار، نوین، امن و کارا نیز نقش‌آفرینی کند. این پروژه می‌تواند به عنوان الگوی مناسبی برای سایر نهادها و سازمان‌ها در کشور تبدیل و به ترویج فرهنگ دیجیتال و صرفه‌جویی در منابع کمک کند.

 سخن انتهایی 

پروژه کهربا، به عنوان یک ابتکار نوین در بانک مرکزی ایران، می‌تواند به حذف کاغذ و صرفه‌جویی در منابع کمک کند. با دیجیتالی شدن فرآیندهای مالی و بانکی در راستای ارائه خدمات الکترونیک پیشرو، می‌توان علاوه‌بر کاهش هزینه‌ها به حفاظت از محیط زیست و افزایش سرعت در انجام فرآیندهای مالی روزانه دست یافت. اگرچه چالش‌هایی در این مسیر وجود دارد، اما عزم جدی برای تغییر و برنامه‌ریزی مناسب می‌تواند به موفقیت این پروژه منجر شود و آینده‌ای پایدار برای نظام مالی کشور فراهم کند.